*****        منتظر نظرات و پيشنهادات شما همكاران گرامي هستيم *****

گام به گام تا هدف نهايي



جام جم

تاريخ : يكشنبه 18 شهريور 1386

تصميم گيري، نقطه عطف دوران نوجواني

تصميم. تصميم. تصميم. به نظر مي رسد به هر طرف كه بنگريم بايد در موردي تصميم بگيريم: چه بخوريم؟ چه بپوشيم؟ چه بكنيم؟ چه وقت و توسط چه كسي كار را انجام دهيم؟ و ...

كودكان نيز در بسياري موارد تصميم مي گيرند. براي مثال در مورد اين كه به رختخواب بروند يا نه. لباس چه بپوشند و يا حتي به حرف بزرگترها گوش دهند يا نه. اينها مواردي از تصميمات كودكانه است.

اما وقتي به مرحله نوجواني مي رسيم، تصميمات حساس تر مي شوند: اين كه براي امتحان تاريخ درس بخوانند يا به دعوت دوستان به گردش بروند؟ آيا به سلامت اهميت بدهند يا يك بار براي امتحان سيگار بكشند؟ آيا به مهماني بروند يا براي بالاتر بردن نمره ها درس بخوانند؟ و ...

مسئله مهم اين است كه نوجوان در اين مرحله از زندگي به يافتن هويت واقعي و پيدا كردن خط مشي مي پردازد.

البته طبيعي است كه نوجوان مي خواهد خودش براي خودش تصميم بگيرد يا اين كه مي خواهد زندگي اش را به دلخواه خود تغيير دهد. به همين دليل در مقابل تصميمات ديگران مقاومت مي كند و تمايلي ندارد رفتار و گفتارش تحت كنترل بزرگترها و والدين باشد.

استدلالشان اين است كه زندگي خودم را خودم هدايت و تجربه مي كنم، اما گاهي اوقات اين تجربه ها بسيار گران تمام مي شود.

والدين نيز به دليل محبت بسيار نگران تصميمات بعضا نسنجيده فرزندان نوجوانشان هستند.

اين نگراني دلايل زيادي دارد ازجمله اين كه:

- والدين مطمئن نيستند نوجوانشان بداند چگونه بايد بهترين تصميم را بگيرد.

- احساس مي كنند نوجوان نمي تواند بهترين را تشخيص دهد و صلاح كار خود را بخوبي درك كند.

- نگراند كه نوجوانشان با تصميم و انتخاب اشتباه آينده اش را به خطر اندازد.

- برخي والدين به نوجوانشان اعتماد ندارند.

- مي خواهند نوجوانشان كاري را بكند كه آنها در جواني آرزويش را داشته اند.

- احساس مي كنند فقط خودشان بهترين تصميم را براي فرزندشان مي گيرند.

- احساس مي كنند كه تصميمات آنها ضامن خوشبختي و رضايت آينده فرزندشان است.

- برخي والدين احساس مي كنند كنترل زندگي خودشان از دستشان خارج شده و مي خواهند با تصميم گيري براي نوجوانشان احساس كنند بر زندگي او كنترل دارند.

از طرف ديگر نوجوان نيز از اين كه والدين برايش تصميم بگيرند احساس ناراحتي مي كند. زيرا ياد نگرفته كه چگونه خودش مسؤوليت تصميمات و رفتار زندگي اش را بپذيرد و متحمل شود.

پس فكر مي كند اگر قرار است ديگري برايش تصميم بگيرد مشكلات احتمالي اين تصميم را نيز ديگري بايد حل كند.

مساله ديگر اين است كه بسياري افراد ازجمله نوجوانان خيلي هم تمايلي به گرفتن تصميمات شخصي ندارند، زيرا مسائلي آنها را نگران مي كند ازجمله:

- نگرانند كه اشتباه كنند.

- نگران عواقب تصميمات هستند.

- احساس مي كنند شايد ديگران بهتر از آنها بتوانند تصميم بگيرند.

- در تصميم گيري ها اعتماد به نفس كافي ندارند.

- تصور ميكنند اگر فرد ديگري بر ايشان تصميم بگيرد و منجر به شكست شود مي توانند تقصيرات را به گردن او بيندازند.

- نمي توانند مسؤوليت انتخاب هاي خود را بپذيرند.گ

اگر شما به عنوان والدين به فرزندتان نياموزيد كه چگونه تصميم بگيرد و چگونه عواقب تصميمش را بپذيرد در حق او كوتاهي كرده ايد.

بايد به ياد داشته باشيد كه فرزندان دير يا زود خانه را ترك كرده و به دنبال راه زندگي خود مي روند و چنانچه نتوانند تصميمات خوبي بگيرند همواره وابسته به ديگران بوده و دچار انواع مشكلات خواهند بود.

توانايي نوجوان در تصميم گيري خوب و مناسب يكي از كليدهاي موفقيت و زندگي سالم است.

البته اين درست است كه برخي از تصميمات صحيح نيستند و برخي نيز حتي منجر به بروز شكست فراوان نه تنها فقط براي خود شخص بلكه براي اطرافيان هم مي شوند، اما با گرفتن تصميمات گوناگون است كه تدبير و خرد و تجربه كسب مي شود. برخي تصميمات نيز صرفا انتخاب واكنش به مسائل و رفتارهاي ديگران است، اما همين اعتماد به نفس در تصميم گيري و پذيرش مسؤوليت درسهاي زيادي به فرد مي دهد.

شما مي توانيد به نوجوانتان ياد دهيد كه تصميم گيري كار چندان ساده اي نيست و نياز به زمان و بررسي و تفكر دارد و حتي گاهي اوقات تصميم گيري ها همراه با استرس و فشارهاي روحي نيز است.

به او بياموزيد كه مسائل زير را پيش از هر تصميمي در ذهن خود مرور ند:

1- مشكل را تعريف كنيد. چه تصميماتي بايد گرفته شود؟ خلاصه اي از تصميماتي كه بايد گرفته شود را بنويسيد.

2- زمان را تعيين كنيد. چرا همين حالا بايد تصميم گيري شود؟ چه اتفاقي در زندگي شما تحت تاثير اين تصميم گيري قرار مي گيرد؟

3- عواقب و پيامدهاي تاخير در تصميم گيري چيست؟

اگر حالا تصميم نگيريد چه چيزي يا چه كسي تحت تاثير قرار مي گيرد؟ اگر نبايد در تصميم گيري تاخير كنيد به سؤالات ديگر بپردازيد.

4- انتظار چه نتايجي را داريد؟ چندين عامل در تصميم گيري خوب دخيل هستند. نخستين آنها اين است كه نتايجي را كه مي خواهيد بگيريد آشكار و واضح بدانيد. واقعا از اين تصميم مي خواهيد به چه برسيد؟

5- راه حل ها و انتخاب هايي را كه داريد فهرست وار بنويسيد.

6- راه حل ها را مورد بررسي قرار دهيد. گاهي اوقات ما صرفا به بديهي ترين انتخاب هاي پيش رويمان توجه مي كنيم. سپس اگر نتوانيم از ميان آنها انتخاب كنيم به سراغ موارد ديگر مي رويم.

به اين نكته توجه داشته باشيد كه اگر هيچ يك از راهها و انتخاب ها به نظرتان مناسب نمي رسد احتمالا راههاي ديگري نيز وجود دارند كه شما از آن بي اطلاعيد يا هنوز به فكرتان نرسيده است.

شايد هم بسيار به راه حل نزديك شده ايد. اما تمام حقايق و جزييات را مورد بررسي قرار نداده ايد.

در بسياري از موارد شايد بهتر است به راه حل هاي ديگران نيز فكر كنيد. زيرا آنها موضوع موردنظر شما را از زاويه اي ديگر مي بينند.

7- راه حل ها را مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار دهيد. به پيامدها و عواقب هر راه به طور جداگانه فكر كنيد. سپس نحوه انجام هر مورد را به طور خلاصه بنويسيد. ببينيد با انتخاب هر يك چه چيزي عايدتان مي شود؟ چه چيزي را از دست مي دهيد؟ و از اين به دست آوردن ها يا از دست دادن ها چه احساسي پيدا خواهيد كرد؟

8- وضعيت و عواقب پس از انتخاب را بررسي كنيد. آيا دوست داريد در شرايطي كه انتخاب شما ايجاد مي كند زندگي كنيد؟ راههايي را كه موجب مي شوند بيش از آنچه به دست مي آوريد از دست بدهيد را ناديده بگيريد و از آنها صرفنظر كنيد.

9- به ارزيابي نتايج بپردازيد. اگر نمي توانيد با انتخاب خود آنچه را مي خواهيد به دست آوريد، 2 راه داريد: هدف را تغيير دهيد يا به دنبال راههاي ديگري براي رسيدن به نتيجه موردنظر باشيد.

10- يكي را انتخاب كنيد. چه انتخابي بهترين احساس را به شما مي دهد؟ در كدام مورد كمترين شك و ترديد را داريد؟ احساس دروني شما را به سوي كدام مورد فرا مي خواند؟

11- برنامه ريزي كنيد. اگر راه موردنظر را انتخاب كنيد، اما به نتيجه نرسيد چه خواهد شد؟ گاهي اوقات مردم فكر مي كنند اگر انتخاب را انجام دادند، اما نتيجه خوبي نداشت بايد تا آخر عمر با همان نتيجه زندگي كنند. در صورتي كه واقعيت اين است كه تصميمات ما گامهايي موقتي هستند كه ما را به سوي اهداف مهمتر پيش مي برند. وقتي به تصميمات اين گونه بنگريم خواهيم توانست در گام بعدي تصميم خود را تغيير دهيم و به عبارت ديگر پل ديگري براي رسيدن به مقصد و هدف برگزينيم.

در نهايت ما بايد ياد بگيريم كه براي خودمات تصميم بگيريم. گاهي اوقات والدين مي خواهند فرزندانشان را از گزند تصميمات اشتباه حفظ كنند، اما فراموش مي كنند كه تدابير زندگي در گروه تصميماتي است كه از نتايج تصميمات گرفته مي شود، ما بايد از گذشته درس بگيريم.

اگر مانع تصميم گيري فرزندان خود شويم در واقع مانع مي شويم تا فرزندانمان ياد بگيرند كه:

- خودشان راهشان را پيدا كنند.

- براي خود فكر كنند و انتخاب كنند.

- بهترين ها را براي خود پيدا كنند.

- به توانايي هايشان در تصميم گيري مناسب اعتماد پيدا كنند.

- اعتماد به نفس بيشتري پيدا كنند.

- مسؤوليت زندگي خود را بپذيرند.

- افرادي مستقل باشند.

- انگيزه داشته باشند تا خودشان باشند.

چنانچه هدف شما اين است كه نوجوانتان را در خوشحال و موفق شدن و داشتن زندگي خوب در آينده كمك كنيد، بايد كمكشان كنيد تا نتوانند با تصميماتي كه براي خود مي گيرند، مسؤوليت رفتار و انتخاب هايشان را بپذيرند و به سوي اهداف مهمتر زندگي شان گام بردارند.

منبع: ivillage.com

*************************




>>صفحه اصلي<<

اهداف

موفقيت سازماني
خانواده
روانشناسی
تربیتی
سلامت - زيرذره بين فعال است
بازنشستگان
بخشنامه ها
قوانين و لوايح مجلس
مادر و کودک
ورزشی

ارتباط با مشاور زنان و خانواده 

سايتهاي مرتبط

آيين نامه توسعه مشاركت زنان