رويكرد رژيم شاه سبب ظلم مضاعف به زنان شده بود.
وجود برخي خرده فرهنگهاي قومي و قبيلهاي و حاكميت فرهنگ غربي بر مراكز فرهنگي و اجتماعي، سبب جلوگيري از حضور زنان در عرصههاي اجتماعي ميشد. شايد مقايسه آمار رشد زنان در زمان حاضربا 30 سال گذشته نياز به ريزبيني و پژوهشهايي دقيق بيش از آنچه درمجال يك گزارش بگنجد، داشته باشد، اما با نگاه اجمالي به پيشرفتهايي كه دراين دوره وجود داشته ميتوان به تصويري روشن از وضعيت زنان در ايران انقلابي امروز پي برد.
زنان پيش از انقلاب از نظر آموزشي دچار عقب ماندگي تاريخي بودند كه مهمترين دليل آن عدم اعتماد خانوادهها به محيط بيرون ازخانه و فرستادن دختران براي تحصيل به مراكز آموزشي بود.
اما با پيروزي انقلاب و حاكميت فرهنگ اسلامي بر مراكز عمومي و اجتماعي، زمينه حضور زن در فعاليتهاي اجتماعي فراهم شد و مردم با خيال راحت فرزندان خود را به مراكز آموزشي و فرهنگي و سياسي فرستادند.
در زمان حاضر بيش از هفتاد در صد جمعيت مراكز آموزش عالي را دختران تشكيل ميدهند و اين نشانه اعتماد مردم به عرصههاي اجتماعي و آموزشي است.
درحال حاضر بيش از 2 ميليون زن با تحصيلات دانشگاهي وجود دارد. سال 65 فقط 9 هزار زن بهعنوان كادر هيات علمي دردانشگاهها فعال بودند، اما در زمان حاضر بيش از 20 هزار زن به عنوان هيات علمي در دانشگاههاي ايران مشغول به كار هستند.
تعداد زنان فارغ التحصيل در سال 66 حدود 8 هزار و 400 نفر بود، در حاليكه درسال 86 با 9 برابر شدن اين تعداد افزون بر 85هزار دختر از دانشگاهها فارغالتحصيل شدهاند.
به گفته سرپرست آموزش و پرورش، نسبت دانشآموزان دختر به كل دانشآموزان در سال 57، 4/38 درصد بوده كه در سالجاري به 4/48 درصد رسيده است و 10 درصد رشد را نشان ميدهد.
شاخص سلامت زنان دركشور
از نظر شاخصهاي سلامت زنان به ارقام افتخار آميزي پس از انقلاب از جمله كاهش ۹۰ درصدي مرگ و مير زنان باردار رسيدهايم.
كامران باقري لنكراني، وزير بهداشت ميگويد:« ميزان مرگ و مير زنان به علت زايمان قبل از انقلاب، ۲۴۰ در هزار تولد زنده بود اما امروز اين ميزان به حدود ۲۰ مرگ به ازاي هر هزار تولد زنده كاهش يافته است و در ۹ دانشگاه علوم پزشكي كشور اكنون اين ميزان به صفر رسيده است. »
وي ميافزايد: « ميزان زايمان توسط افراد دوره نديده نيز كه قبل از انقلاب بيش از
۵۰ درصد بود امروز به كمتر از ۳ درصد كاهش يافته است ؛يعني بيش از ۹۷ درصد زايمانها توسط افراد دوره ديده انجام ميشود. همچنين كاهش مرگ و مير مادران و كودكان زير ۵ سال و نوزادان، به افزايش اميد به زندگي منجر شده است.»
باقري لنكراني ميگويد:« اين جزء افتخارات ماست كه مجلس پنجم ۵۰ درصد ظرفيت رشتههاي تخصصي پزشكي را به زنان اختصاص داد، بر اين اساس اكنون در بسياري از رشتههاي تخصصي و فوق تخصصي دانشمندان و افراد با تجربه زن داريم كه مشغول خدمت رساني به مردم هستند.
دريافت خدمت از جنس همگن از جمله حقوق بيماران است و به همين علت طرح انطباق جنسي كم و زياد در بيمارستانهاي كشور در حال اجراست و توسعه اجراي اين طرح نيز مد نظر وزارت بهداشت است. »
لنكراني همچنين ميگويد:« خدمات سلامت به زنان فقط در رشتههايي مانند اورولوژي تفاوت آشكار ندارد حتي خدمات كارديولوژي و بيماريهاي قلبي نيز براي زنان و مردان متفاوت است و نيازمند آموزشهاي خاص است.
به گفته او« تفاوت مهم اين پيشرفتها در مقايسه با كشورهاي ديگر اين است كه همه اين حركتهاي رو به رشد در ايران با تكيه و محوريت خانواده بوده است، در حالي كه غرب درست در جهت عكس اين هدف يعني از بين بردن خانوادهها و گسترش بيبند و باري پيشرفت شاخصهاي سلامت را دنبال ميكند. »
اين حركت شتابنده از اين پس نيز با محوريت خانواده و آموزش مهارتهاي زندگي و توسعه فرهنگي دنبال ميشود و تلاش ميكنيم با آموزش به خانوادهها خطرات فردي و اجتماعي سلامت را گوشزد كنيم تا بتوانند از خودشان محافظت كنند.
در گذشته به سبب كمبود پزشكان مونث زنان از مراجعه به پزشك پرهيز ميكردند، اما در زمان حاضر 90 درصد متخصصان جراحي بانوان را زنان تشكيل ميدهند. اين در حالي است كه امروز حدود 4 هزار نفر اعضاي هيأت علمي زن در دانشگاههاي علوم پزشكي كشور حضور دارند.
زنان درعرصه رسانه ها
زنان دهه اخير ، 78نشريه خبري، 26 نشريه تحليلي،
16 نشريه اطلاع رساني، 30 نشريه آموزشي و نيز 10 نشريه پژوهشي منتشر كردهاند.
هماكنون 65 صاحب امتياز، 97 مديرمسئول و 50 سردبير زن در حوزه مطبوعات فعاليت ميكنند.
تعداد ناشران و كتابهايي كه بامسئوليت و موضوع زنان نيز طي سالهاي اخير به چاپ رسيده قابل توجه بوده است.
نخستين سند پس از انقلاب اسلامي
پس از پيروزي انقلاب ، علاوه بر فرصتهاي بينظيري كه انقلاب به وجود آورد تا زنان به گونهاي خودجوش به حضور افزونتر در اجتماع روي آورند، دولت نيز با سياستهاي حمايتي خاص و اقدامات در خور توجه تلاشهاي گوناگوني براي بهبود وضعيت زنان در جامعه و افزايش بهرهمندي آنها از حقوق اجتماعي انجام داد.
بر اين اساس اگر چه در دهه نخست پس از انقلاب، ميزان اشتغال زنان به عللي همچون تأكيد برنقشهاي غيراقتصادي زنان و وظايف اصلي آنها يعني مادري و همسرداري و تمايل زنان به تحصيلات عاليتر و داشتن تخصصهاي بالاتر كاهش يافت، اما پس از گذشت اندك زماني، اشتغال زنان همواره يكي از موضوعات مهم جامعه بهويژه زنان به شمار رفت و در اين راستا حمايتهاي مختلفي از آن به عمل آمد كه از آن جمله ميتوان به طرح «بررسي مشكلات و سختيهاي زنان شاغل» در سال ۷۰ اشاره كرد.
بر اساس تحقيقات به عمل آمده، بهدنبال بهبود شرايط زنان شاغل در سالهاي پس از انقلاب، نخستين سند سياستهاي اشتغال زنان در جمهوري اسلامي ايران در سال ۷۱ تهيه شد.
بدين ترتيب مجموع قوانين و سياستگذاريهاي كلان موجب شد تا زنان ايراني بتوانند در عين پايبندي به موازين شرعي و اخلاقي در عرصههاي مختلف اقتصادي حضور يابند و حتي به مشاغلي كه پيش از اين تنها اختصاص به مردان داشت، اشتغال يابند؛ چنانكه در سال ۷۲ براي نخستين بار ابلاغ سردفتري اسناد رسمي براي يك زن صادر شد؛ شغلي كه هر چند هيچ منع قانوني براي حضور زنان در آن پيشبيني نشده بود اما اختصاص به مردان داشت.
در قانون اساسي نيزبراي زنان مزيتهاي ويژهاي وجود دارد كه از جمله آنها مرخصي 6 ماهه براي زايمان و مرخصيهاي حين خدمت در طول 2 سال براي شير دادن كودك است.
احياي يك توانمندي
راه اندازي سرويس ويژه حمل ونقل زنان را نيز با توجه به اينكه براي اولين باردركشور صورت گرفته نقطه قابل توجهي جهت ايجادشرايط بهتر براي حضور زنان در جامعه شهري زنان است كه ميتواند علاوه بر آسايش در تردد بانوان فرصتهاي شغلي جديدي براي آنها ايجاد كند.
سيدجعفرهاشمي تشكري درباره ايجاد سامانههاي خصوصي تاكسي در تهران ميگويد: «سامانه تاكسيهاي خصوصي ازجمله تاكسي بانوان غيراز ايجاد امنيت و آرامش سفر براي گروه مخاطب، نظارت بر عملكرد تاكسيراني را نيز ميسر ميكند. »
هاشمي تشكري با اشاره به اين كه اين سامانه به بيسيم مجهز است و سرويس دهي به شهروندان از طريق آن در حداقل زمان ممكن امكان پذير خواهد بود، خاطرنشان ميكند:« برآورده كردن تقاضاي شهروندان در كوتاهترين زمان از اهداف اين طرح و مديريت ترافيك است.
تاكسي بيسيم بانوان در مرحله آزمايشي كار خود را با ۱۰ خودرو آغاز كرده و تا پايان سال، ظرفيت آن به ۳۰۰ خودرو خواهد رسيد.وبه گفته مسئولان در مرحله تكميلي تاكسي بيسيم بانوان تا ۲ هزار خودرو افزايش خواهد داشت.»
*************************
|
