*****        منتظر نظرات و پيشنهادات شما همكاران گرامي هستيم *****

منزلت زن و خانواده در انديشه علوي



زن و خانواده در انديشه علوي

حضرت علي(ع) به عنوان شخصيت بزرگ اسلامي، براي زن و نهاد خانواده، جايگاه بلندي را ترسيم نموده است. در كلمات گوهربار و نيز زندگي مشترك علي(ع) با فاطمه(س) مي توان عمق منزلت زن را دريافت.

زن موجودي ظريف، با احساس و عاطفه قوي است كه خداوند متال او را آفريد تا بخشي از بار رسالت تعليم و تربيت جامعه را بر دوش گيرد و در مسير كمال گام بردارد. خداوند زن را كه مظهر جمال الهي است، آفريد و او را مايه آرامش و سكون همسر قرار داد، تا خانه و خانواده را در سايه عطوفت و رحمت خود بيارايد. چرا كه رحمت و مودت، مايه بقاي زندگي است.

جايگاه زن از ديدگاه حضرت علي(ع)

به دليل ارزش و جايگاهي كه اسلام براي زن قائل است، سفارش هاي بسياري در زمينه تكريم، محبت و احترام به زن بيان شده است. دين اسلام، زن را از جايگاه زن بودنش مورد تقدير قرار مي دهد. علي(ع) در اين باره به نقل از پيامبر مي فرمايد: "احترام بانوان را پاس نمي دارد، مگر كسي كه بزرگوار و كريم است و به ايشان اهانت نمي نمايد مگر كسي كه پست و فرومايه است." (نهج الفصاحه؛ علائي رحماني، فاطمه، به نقل از كتاب زن از ديدگاه نهج‌البلاغه) آن حضرت در جايي ديگر، مقام مادري را مورد تقديس و ستايش قرار مي دهد و مي فرمايد: اگر فرزند در حق مادر محبت كند، نمي تواند يك روز بارداري وي را جبران كند.

در جامعه عرب قبل از اسلام، مردم براي زنان و دختران ارزشي قائل نبودند و اگر كسي داراي فرزند دختر مي شد، او را زنده به گور مي كردند. اما بعد از ظهور اسلام با تلاش هاي پيامبر(ص)، تحولي بزرگ درباره زنان صورت گرفت و نگرش هاي جديدي در جامعه به وجود آمد كه زن را مورد تكريم و احترام قرار مي داد.

رسول گرامي اسلام(ص) هرگاه فاطمه(س) دختر گرامي اش را مي ديد، او را بسيار گرامي مي داشت و پيشاني دخترش را مي بوسيد، اصولا احترام و نكوداشت مقام زن در سيره و گفتار اهل بيت رسول خدا(ص) جلوه اي شاخص دارد، چنانكه علي(ع) مي فرمايد: "دختر حسنه است و پسر نعمت، حسنه ثواب دارد، ولي از نعمت حساب مي كشند" و باز آن حضرت مي فرمايد: "كسي كه دختري دارد ياري، بركت و آمرزش خدا، شامل حال او مي شود."

حضرت علي(ع) 3 خصلت متانت، احتياط و حسابگري را از ويژگي هاي مهم زن مسلمان مي داند. از سخن آن حضرت چنين استنباط مي شود كه زنان بايد در مراودات اجتماعي، متانت و د رعين حال قاطعيت داشته باشند. اين كار براي جلوگيري از تعدي مردان بيماردل، به آنها مفيد است. آن حضرت هم چنين يادآور مي شود كه زنان بايد در مراودات اجتماعي، محتاط ، دانا و زيرك باشند تا مورد طمع و سوءاستفاده قرار نگيرند و جامعه به چشم كالايي مصرفي به آنها نگاه نكند. علي(ع)، ويژگي ديگر زن مسلمان را، حسابگري بيان مي كند. آن حضرت به زنان حسابگر ارج مي نهد و متذكر مي شود كه زنان حسابگر و دقيق، از مال و آبروي همسر خويش مراقبت مي كنند. بنابراين اگر يك زن به 3 صفت متانت؛ حسابگري و احتياط مزين باشد، به راحتي و آزادي مي تواند در خانه و اجتماع گام هاي سازنده و مؤثري بردارد.

جايگاه زن در خانواده

ازدواج و تشكيل خانواده، نياز و ضرورتي است كه در سايه آن، انسان ها مي توانند به رشد و تعالي برسند. بدون شك، ارتباط بين اعضاي خانواده، مهم و در سطح اجتماعي تاثيرگذار است.

دين اسلام براي خانواده اهميت محوري قائل است. زنان و مردان هر يك در سيستم اجتماعي، ديني و تربيتي خانواده، وظيفه و نقش كليدي برعهده دارند. نقش مهم زن مسلمان در خانواده، تدبير امور داخلي خانواده و نظارت مسئولانه براي كانون پرمهر است. علي(ع) به اين نقش اشاره مي كند و مي فرمايد: "والمراه راعيته علي بيت زوجها و هي مسئوله" زن ناظر و مسئول امور خانه و همسرش است."

او با نظارت صحيح خود در خانواده مي تواند فضاي صميمانه و تفاهم آميزي را ايجاد كند و زمينه يك زندگي سالم، با نشاط و موفقيت آميز را فراهم سازد.

علي(ع) تمام سعي خويش را به كار مي بست تا مردان جامعه، جايگاه ارزشمند زنان را درك كنند و بدانند كه همسر و اعضاي خانواده، بيش از هر چيز به مهر و محبت نياز دارند و هيچ گونه خشونت و بي حرمتي شايسته آنان نيست. آن حضرت مي فرمود: "مردي كه همسرش را بيازارد، نماز و هيچ كار خيري از او نزد خداوند پذيرفته نيست و نخستين كسي است كه وارد آتش مي شود."

علي(ع) همچنين مي فرمايد: "هر كه به اهل (خانواده) خود بدي كند، از او اميد احساني نسبت به ديگران نمي رود."

بسياري از گرفتاري هاي خانوادگي به مسائلي مربوط مي شود كه از سوي يكي از زوجين به ديگري تحميل مي شود. گاه نيز برخي اختلافات خانوادگي به مسائل جزئي و كم اهميت يا به درخواست هاي غيرمنطقي زن و شوهر برمي گردد. امام علي(ع)، خواسته هاي غيرمنطقي زن و شوهر از هم را براي زندگي مشترك، آسيب زا مي داند و از زنان و مردان مي خواهد كه در زندگي، به هم مودت بورزند، چيزي را به يكديگر تحميل نكنند، زمينه رنجش هم را فراهم ننمايند.

از آنجا كه هدف اصلي پيوند ازدواج و تشكيل خانواده، رسيدن به آرامش جسم و روان و تداوم نسل است، بايد معيارهاي انتخاب همسر به گونه اي باشد كه ايجاد يك خانواده پايدار را تضمين كند. علي(ع) در موارد مختلف معيارهاي انتخاب همسر نيكو را بيان فرموده است. يكي از اين معيارها، هم كفو بودن زن و مرد است. يعني زن و مرد، هم شان و همتاي يكديگر باشند، زبان و منطق هم را بفهمند و در بعد اعتقادي و فكري به يكديگر نزديك باشند و همديگر را كامل كنند. چنانكه علي(ع) مي فرمايد: "مؤمن هم كفو مؤمن است."

در جايي مي گويد: "هر مردي همسنگ و همترازش را از بين زنان برگزيند، زن هم در گزينش همسر، مردي را انتخاب كند كه همسنگ او باشد."

ازنظر اسلام، هم شان بودن زن و شوهر، دين و فرهنگ، شخصيت و اخلاق و برخي خصوصيات جسمي را شامل مي شود. در اين رابطه، ويژگي هاي ظاهري چون سن و هوش و ساير عوامل فردي نيز مي تواند از معيارهاي انتخاب همسر باشد.

به اين ترتيب، مناسب است زنان و مردان در آستانه ازدواج، براي پيشگيري از مشكلات آينده، به ويژگي ها و شرايط يكديگر توجه داشته باشند و همسري را برگزينند كه ازنظر صفات كلي به آنها نزديك باشد. در مجموع با انتخاب درست و همچنين تفاهم و گذشت و شكيبايي مي توان محيطي آرام، سالم و سرشار از موفقيت را براي همسر و فرزندان مهيا نمود.

*************************




>>صفحه اصلي<<

اهداف

موفقيت سازماني
خانواده
روانشناسی
تربیتی
سلامت - زيرذره بين فعال است
بازنشستگان
بخشنامه ها
قوانين و لوايح مجلس
مادر و کودک
ورزشی

ارتباط با مشاور زنان و خانواده 

سايتهاي مرتبط

آيين نامه توسعه مشاركت زنان